Parkeerbeleid loopt in veel gemeenten vast tussen woningbouw, leefbaarheid en politieke weerstand. Toch laat de praktijk zien dat het anders kan: met slimme ‘arrangementen’ en verrassend kleine financiële prikkels. KLEINE bedragen blijken voldoende voor GROTE gedragsveranderingen. 88% van de gebruikers is VOOR- vergelijk dat met 90% van bewoners TEGEN nieuw restrictief parkeerbeleid in de referenda Haarlem, Amersfoort, Katwijk. Met een datagedreven 6-stappenplan, bleek in Ede de parkeeropgave geen bouwprobleem, maar een sturingsvraag. Aan de hand van de casus Ede en een bewonerspilot in Den Haag laat dit artikel zien hoe parkeren kan veranderen van kostenpost in beleidsinstrument.
Na bijna 30 jaar adviseren over mobiliteit en bereikbaarheid heb
ik talloze plannen, projecten en beleidsstukken voorbij zien komen. Veel
daarvan belandden in een la, vastgelopen op complexiteit, kosten of een gebrek
aan draagvlak. Toch waren er projecten die wél slaagden, soms zelfs
spectaculair.
Wat was hun geheim? Door de jaren heen heb ik een aantal
cruciale patronen ontdekt – lessen die het verschil maken tussen falen en
succes. Deze ‘Lessons Learned’ zijn vaak verrassend en gaan in tegen de
heersende opvattingen. Omdat ik geloof dat we de patstelling in mobiliteit
alleen kunnen doorbreken door kennis te delen, heb ik de vijf belangrijkste
lessen voor werkgevers op een rij gezet. In deze serie neem ik je elke week mee
in een van deze lessen, onderbouwd met data en voorbeelden uit onze eigen praktijk.
Wanneer werkgevers hun mobiliteitsbeleid willen herzien, start
de discussie vaak bij de post ‘reiskosten’. Logisch, want dat is een zichtbare
en directe uitgave. Maar hierin schuilt een gemiste kans. De échte,
substantiële kosten van mobiliteit en aanwezigheid zijn vaak onzichtbaar en
worden niet meegenomen in de businesscase.
Onze analyses tonen aan dat de private geldstromen in mobiliteit
en facilitair beheer die van de overheid ver overstijgen. Zo bleek uit een
analyse in de regio Rijnmond dat werkgevers alleen al aan onderbezette
kantoorplekken 1,2 keer méér uitgeven dan het totale overheidsbudget voor
infrastructuur en OV in die regio.
Laten we twee voorbeelden nemen. De gemiddelde kantoorwerkplek
kost een organisatie circa €10.000 per jaar. Bij een gangbare kantoorbezetting
van 50% betekent dit dat er dagelijks voor €37 per medewerker aan kosten worden
gemaakt voor een lege stoel. Een tweede voorbeeld zijn de parkeervoorzieningen.
De kosten voor een overdekte parkeerplaats bij nieuwbouw kunnen oplopen tot
€25.000 aan investering (CAPEX) en €1.800 aan jaarlijkse operationele kosten
(OPEX).
Dit is geen kostenpost; dit is onbenut kapitaal. Onze oplossing
is gebaseerd op het zichtbaar maken van deze verborgen kosten. Door dit
potentieel te kwantificeren, creëren we een krachtige businesscase voor het
principe “besparen door belonen”. Een slim platform maakt deze
datastromen inzichtelijk en stelt je in staat om met een fractie van de
besparing het gewenste, kostenefficiënte gedrag van medewerkers te stimuleren.
De vraag is dus niet óf de middelen er zijn, maar of je op de juiste plek
graaft.
Automobiliteit en steden, het is een relatie die flink onder spanning staat. We kennen nog de beelden uit Amsterdam van de afgesloten Weesperstraat in de zomer van 2023: volop gedoe. Kan het slimmer? Daan van Egeraat en Friso de Zeeuw presenteren op Gebiedsontwikkeling.NU een methode om mobiliteitsgedrag effectiever te beïnvloeden.
Óók in Haags Zeeheldenkwartier is 64% van de respondenten bereid tot Groen Parkeren. Dat wil zeggen in onderbezette parkeergarages en met een korting op de parkeervergunning. Door BLIK VAN STRAAT ontstaat meer ruimte voor GROEN IN DE WIJK. En de auto hoeft toch niet weg. Het werkt. We overleggen nu met wethouder Kapteijns om dit onderwerp uit het Haagse Collegeakkoord snel op straat te krijgen.
Vanaf 1 juni is het parkeerterrein P+R Hoornwijck van Q-Park langs de A4 opengesteld voor bezoekers van de Haagse kust die gebruik willen maken van Park+Beach. Hiermee kunnen bezoekers die naar Scheveningen hun auto parkeren en met tram 1 van HTM naar Scheveningen reizen voor een zeer voordelig tarief. In totaal zijn er nu 4 Park+Beach locaties in Den Haag en dat aantal wordt deze zomer nog verder uitgebreid. Flexxit ondersteunt het Park + Beach platform. Flexxit is de implementatiepartner van Montefeltro.
Ook bij ASML werkt het: belonen van gewenst gedrag, vraagsturing, incentiveren op basis van ‘Arrangement per Segment’. Tussen 40 en 45% van medewerkers in de doelgroep komt intussen op de fiets.
Op 17 april 2018 presenteerde Montefeltro een nieuw Access en Mobility beleid bij de Board van ASML. Intussen is 3 jaar eerder dan gepland de doelstelling gehaald. ASML spreekt van een ‘gigantische sprong’.
‘Een bekend verschijnsel in Veldhoven was de ‘ASML-file’. Tussen de snelweg en de parkeergarages op de campus van ASML (1700 medewerkers) stond tijdens de spits een flinke file. Vijf jaar na het uitstippelen van een fietsbeleid staat er bij fietsambassadeur ASML nog steeds een file, maar dan bij de poortjes van de fietskelder bij het hoofdgebouw.
‘Met een scherpe doelstelling ging ASML vijf jaar terug met een fietsbeleid aan de slag. ‘Tweederde van het personeel kwam iedere dag in de auto naar werk’, vertelt Lucas van Grinsven (Hoofd Communicatie & Community Engagement). We wisten: als ASML blijft groeien zoals we nu doen, is het concept van iedereen afzonderlijk in de auto naar werk, onhoudbaar.’ We stelden als doel om dat binnen vijf tot zeven jaar terug te brengen tot minder dan de helft. Het merendeel zou met de fiets of het OV moeten gaan reizen.
‘Het streven was dat in 2025 één derde van de werknemers op de fiets naar werk zou komen. De mensen die binnen fietsafstand wonen (tussen 0 en 15 kilometer van de campus) werden de doelgroep. Nu, 3 jaar eerder dan gepland, is deze doelstelling gehaald. Op mooie dagen in de zomer ligt het percentage zelfs tussen de 40 en 45 procent. We hebben echt een gigantische sprong gemaakt.’
Met het online Emissie portaal rapporteer je. En je ondersteunt gedragsverandering via feedback, incentives en competities
En wéér een administratieve lastenverzwaring
De nieuwe CSRD-rapportages zijn opnieuw een administratieve lastenverzwaring voor organisaties.
Maar dat weegt voor het Kabinet minder zwaar dan het Klimaatakkoord.
Twee nieuwe wettelijke kaders rond CO2 en mobiliteit
Europees:
De Corporate Sustainability Reporting
Directive (CSRD) wordt verplicht voor bedrijven. Die gaat in per 2024 voor
beursgenoteerde bedrijven en organisaties van openbaar belang (OOB’s). In 2025 moeten
ook grote bedrijven aan bepaalde voorwaarden voldoen.
Rijk: Omgevingswet.
Het voorstel rond CO2 vloeit voort uit het Klimaatakkoord. Start medio 2023.
Gevolg 1: de werkgever moet gaan rapporteren…
De werkgever moet over CO2 emissie gaan rapporteren.
Dat betekent: woon-werk en zakelijk verkeer vertalen naar emissie. Er moet een
administratie komen van afstanden, vervoerwijze, reisdagen…
En 2: …en voldoen
aan wettelijke normen
De normering geldt voor werkgevers met meer dan 100
werknemers. Er is een norm voor de CO2 uitstoot van zakelijke verkeer. Er komt
later ook één voor woon-werk. De handhaving: nog onduidelijk.
Kijk: het Emissieportaal
Er is ook goede nieuws: het Emissieportaal. Daarmee kunnen we je ontzorgen. De illustratie hierboven geeft je een impressie van het Dashboard.
Wat nu?
Wij kunnen
je dit jaar uit de brand helpen met jouw CO2 ESCR rapportage.
Bewoners van de Haagse wijken Duinoord en Statenkwartier vinden het geen enkel probleem hun auto op afstand te parkeren, als er een korting op een parkeervergunning tegenover staat. Na een proef van 6 maanden zegt maar liefst 88% van de deelnemers graag door te willen gaan met deelparkeren. Het beter benutten van lege parkeercapaciteit lijkt hiermee gelukt te zijn. Montefeltro was projectleider, Flexxit verzorgde de operationele ondersteuning.
AAA Network is een community van professionals die in wisselende samenstelling, afhankelijk van het type vraagstuk, haar opdrachtgevers adviseert. AAA Network is opgericht door Asset Advisory Associates en bestaat uit 13 members.
Daan van Egeraat sluit zich aan bij AAA Network. Daan reikt bedrijven, overheden en publiekstrekkers oplossingen aan voor optimalisering van het gebruik van mobiliteit, parkeren, werkplekken en services gekoppeld aan de hiermee gepaard gaande CO2-footprint. Zo’n benadering is nieuw. Gedragsbeïnvloeding staat hierbij centraal.
MUMC+ / azM is i.s.m. Flexxit genomineerd voor de Spitsbreker van het jaar-award. Flexxit ondersteunt het innovatieve mobiliteitsbeleid van MUMC+ dat effectief is gebleken. 40% minder parkeerders als resultaat en daardoor beter bereikbaar. Flexxit is partner van Montefeltro voor operationele dienstverlening rond bereikbaarheid.
